GÀ BỊ SƯNG PHÙ ĐẦU CẦN LƯU Ý GÌ?

Tình trạng gà bị sưng phù đầu là dấu hiệu cho biết gà đang mắc bệnh Coryza. Một căn bệnh có tốc độ lây lan nhanh trong đàn gà nếu như không được phát hiện sớm. Trong bài viết này VII FARM sẽ cung cấp cho bà con kiến thức về bệnh sưng phù đầu Coryza ở gà, cách điều trị và phòng bệnh hiệu quả.

Nguyên nhân bệnh sưng phù đầu gà

Vi khuẩn gây bệnh sưng phù đầu là Haemophilus paragallinarum, hiện nay còn được gọi là Avibacterium paragallinarum, là một vi khuẩn hiếu khí, Gr -, khi nuôi cấy trong môi trường thạch máu sau 24h cho ra những khuẩn lạc nhỏ tách rời như hạt sương.

Vi khuẩn được chia làm 3 serotype A, B và C có tương quan về các receptor.

Gà là động vật cảm thụ chủ yếu, đôi khi vi khuẩn vẫn gây bệnh cấp tính trên chim trĩ và gà lôi.

Vi khuẩn có thể tồn tại 2 – 3 ngày ngoài môi trường, nhưng dễ dàng bị tiêu diệt bởi nhiệt, các chất khử trùng thông thường.

Chim hoang dã được cho là nơi lưu trữ mầm bệnh và là nguyên nhân xảy ra các ổ dịch tại các trại chăn nuôi.

Dịch tễ học và con đường truyền lây của bệnh

Bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh và gây giảm ăn trên gà. Tỷ lệ chết do bệnh sưng phù đầu Coryza thường dưới 5%, nếu không điều trị hiệu quả thì con số này có thể tăng lên. Gà ở mọi lứa tuổi đều có thể bị nhiễm bệnh sưng phù đầu, nhưng gà lớn bệnh nặng hơn, 90% gà bị bệnh ở 4-8 tuần tuổi, 100% gà bị bệnh ở 13 tuần tuổi và lớn hơn. 

Dịch tễ học

Bệnh sưng phù đầu (Coryza) xảy ra với nguyên nhân do các loài chim hoang dã lây nhiễm hay do vi khuẩn tồn tại và lưu trú trong môi trường. Gà ở mọi lứa tuổi đều mắc bệnh tuy nhiên mức độ nhạy cảm tăng dần theo tuổi tác.

Khi gà mắc bệnh thời gian ủ bệnh ngắn 1 – 3 ngày, độ tuổi mắc bệnh thường 2 – 3 tuần. Trong điều kiện thông thường bệnh càng kéo dài càng có nhiều những tác nhân kế phát xuất hiện.

Con đường truyền lây

Bệnh được lây lan từ gà ốm sang gà khỏe, do gà tiếp xúc với mầm bệnh ngoài môi trường. Các trang trại có nuôi hỗn hợp có tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn.

Khi bệnh xâm nhập vào cơ thể sau 1 – 3 ngày ủ bệnh gà có các triệu chứng ban đầu sau 2 – 3 ngày chúng nhanh chóng lây lan ra toàn đàn thông qua dịch tiết mang mầm bệnh hay phân gà bị bệnh, kết quả gây thiệt hại nghiêm trọng cho người chăn nuôi cả về sản lượng trứng lẫn tỷ lệ hao hụt đầu con.

>>> Xem thêm: BỆNH VIÊM PHẾ QUẢN TRUYỀN NHIỄM (IB) VÀ VACXIN IB CHO GÀ

Gà bị sưng phù đầu có triệu chứng như thế nào?

Thời gian nung bệnh ngắn từ 1-2 ngày, tất cả gà khác trong đàn sẽ có triệu chứng trong vòng 1 tuần hay 10 ngày. Tiến trình của bệnh thường kéo dài 14-21 ngày. Khi gà mắc bệnh sưng phù đầu (Coryza) sẽ xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như chảy nước mũi, hen khò khè, mặt phù thũng, sưng đầu và hốc mắt, viêm kết mạc.

Sau thời gian ủ bệnh gà có những triệu chứng sau đây:

Triệu chứng của bệnh sưng phù đầu (Coryza)

– Gà bị sổ mũi, chảy nước mắt, phần đầu, mặt, mào tích sưng phù.

– Dịch viêm trong chảy từ ra mũi. Nhưng sau đó đóng cục lại thành mủ trắng, cứng và phình to ở hai bên mũi.

– Mắt có chảy mủ từ bên trong ra, bị viêm kết mạc làm cho hai mí bị dính lại. Làm cho gà nhìn được một phần nhỏ.

– Gà đẻ trứng có tỷ lệ đẻ giảm từ 10-40% , gà giảm ăn, lông xù, khó chịu, bồn chồn.

>>> Xem thêm: BỆNH TỤ HUYẾT TRÙNG TRÊN GÀ VÀ CÁCH PHÒNG BỆNH

Bệnh tích khi mổ khám

Bệnh sưng phù đầu (Coryza) khi mổ khám thấy bệnh tích tập trung chủ yếu ở vùng đầu. Đầu phù nề, mắt bị viêm, bị mù, viêm thối xoang trán, xoang má và xoang mũi, họng, khi mổ khám các cơ quan này ta thấy chúng có mùi khó chịu, niêm mạc dày, trong các xoang chứa nhầy mủ.

Bệnh tích sưng phù đầu gà (Coryza)

Mổ ở xoang mũi thấy dịch viêm lúc đầu trong sau đặc trắng như bã đậu. Các tổ chức dưới da, đặc biệt vùng đầu, tích bị phù thũng. Xoang niêm mạc, kết mạc mắt bị viêm đỏ. Các biểu hiện bên trong nội tạng thường do kế phát với các bệnh khác, Coryza ít có các bệnh tích đặc trưng trong các cơ quan nội tạng.

Bệnh sổ mũi ở gà cần được phân biệt với các bệnh sau: bệnh tụ huyết trùng mãn tính, đậu gà (có những hạt đậu dưới da ở vùng mặt), thiếu Vitamin A (niêm mạc mắt, ruột, da và lông khô, sần sùi), viêm thanh khí quản truyền nhiễm, viêm hô hấp mãn tính (viêm phổi và viêm túi khí). Đặc biệt là bệnh do APV virus, triệu chứng rất giống nhau.

>>> Xem thêm: BỆNH NEWCASTLE TRÊN GÀ VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH

Phòng bệnh

Chăm sóc, nuôi dưỡng và an toàn sinh học.

Đối với bệnh sưng phù đầu (Coryza) người chăn nuôi cần có biện pháp chăm sóc và vệ sinh phòng bệnh hợp lý:

– Quản lý thức ăn sạch, an toàn.

– Nước uống sạch và thường xuyên vệ sinh máng nước, đường truyền dẫn nước uống cho gà, tránh trường hợp phân đóng tụ.

– Chuồng trại phải được vệ sinh sạch sẽ, thoáng mát, chất độn chuồng phải thay mới thường xuyên.

– Phun thuốc sát trùng định kỳ cho trại.

– Do vi khuẩn có thể tồn tại được trong môi trường 2 – 3 ngày nên việc để trống chuồng sau mỗi lứa nuôi sẽ là phương pháp tốt nhất để loại bỏ mầm bệnh ra khỏi trại.

– Sử dụng các chất trợ sức như chất điện giải, vitamin, giải độc gan thận…

Kiểm soát bằng vắc xin

– Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong việc phòng ngừa bệnh sưng phù đầu và mạng lại hiệu quả cao. 

– Sử dụng vắc xin MEDIVAC CORYZA T SUSPENSION để phòng bệnh cho gà.

+Medivac Coryza T suspension được khuyến cáo sử dụng cho gà thịt và gà trống ở 1-2 tuần tuổi.

+ Đối với gà đẻ và giống, Medivac Coryza T suspension  được khuyến cáo sử dụng ở 6-8 tuần tuổi và nên tái chủng ở 4-6 tuần sau lần chủng đầu (hay 16-18 tuần tuổi) nếu trại đang trong vùng có dịch.

Điều trị bệnh sưng phù đầu

Hiện nay Amoxicillin ở nước ta vẫn đang điều trị bệnh sưng phù đầu rất có hiệu quả. Ngoài ra các loại khánh sinh sau đây cũng đang được khuyến cáo sử dụng Streptomycin, Dihydrostreptomycin, sulphonamide, Tylosin, Erythromycin, Fluoroquinolones và Gentamycin (khi sử dụng Gentamycin thường làm cho đàn gà có dấu hiệu mệt hơn nên cần nâng cao sức đề kháng trước và sau khi sử dụng kháng sinh). Tuy nhiên để điều trị thành công và hạn chế tới mức tối đa những thiệt hại do bệnh gây ra ta cần chú ý: 

– Cần luôn quan sát và quản lý đàn gà để kịp thời phát hiện bệnh sớm. Cần tách dần những con nghi nhiễm (dựa vào triệu chứng lâm sàng).

– Bổ sung các chất nâng cao sức đề kháng cho gà. Sử dụng các chất điện giải, vitamin C nâng cao khả năng miễn dịch và sức khỏe để chống chịu lại bệnh.

– Bắt từng con và tiến hành cho uống kháng sinh. Trong trường hợp số lượng ít và mang tính nguy cấp. (với những đàn dưới 3.000 con nên sử dụng phương pháp này để nâng cao khả năng điều trị và giảm chi phí điều trị).

– Sử dụng thêm các chất long đờm. Trong điều trị bệnh Coryza việc sử dụng các hoạt chất có tác dụng long đờm là vô cùng cần thiết và quan trọng, do vi khuẩn tấn công vào đường hô hấp trên gây tăng chất nhờn làm cho gà không thể hô hấp bình thường được. Vì vậy việc giúp gà có thể thở được sẽ đẩy nhanh quá trình hấp thu thuốc điều trị và nâng cao sức khỏe đàn gà từ đó nâng cao khả năng miễn dịch tự nhiên của gà từ đó dễ dàng vượt qua dịch bệnh và giảm thiệt hại kinh tế.

Kết hợp tăng cường phun thuốc sát trùng để tiêu diệt mầm bệnh bên ngoài môi trường, định kỳ 3 ngày một lần

Trên đây là chia sẻ của VII FARM về bệnh Sưng phù đầu (Coryza). Hy vọng với những thông tin hữu ích mà VII FARM đã cung cấp người chăn nuôi sẽ có một lứa nuôi bội thu. Mọi thông tin cần hỗ trợ hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua Hotline: 0987.481.110.

Website: viifarm.com.vn

Fanpage: VII FARM VIỆT NAM