Bệnh rụt mỏ trên ngan vịt (bệnh rụt mỏ vịt) có tên khoa học là bệnh Derzsy’s là một bệnh tiêu hóa cấp tính do Parvovirus ngỗng (goose parvovirus = GPV) và parvovirus vịt Xiêm (Muscovy duck parvovirus=MDPV) gây ra cho ngỗng con và vịt Xiêm con. Bệnh rất dễ lây lan và có tỷ lệ chết cao từ 70% đến 100% ở những đàn nhạy cảm khi nhiễm trùng xảy ra trong vòng 10 ngày tuổi đầu tiên.
Nguyên nhân bệnh rụt mỏ vịt
Parvovirus ngỗng và parvovirus vịt Xiêm khác nhau về kháng nguyên và vật chủ gây bệnh. Loài ngỗng có khả năng đề kháng với parvovirus của vịt Xiêm, trong khi đó ở vịt Xiêm, cả hai loài vi rút trên đều có thể gây bệnh rụt mỏ vịt Xiêm và vịt Xiêm lai.
Parvovirus gây bệnh cho vịt (Anh Đào, Bắc Kinh…) là một biến chủng của Parvovirus.
Loài nhạy cảm
Ngỗng, vịt, vịt Xiêm ( Ngan ), vịt Xiêm lai ( Ngan Lai ) là những loài dễ bị nhiễm bệnh. Trước đây bệnh Derzsy’s chủ yếu xảy ra ở ngỗng và vịt Xiêm, nhưng các năm sau này người ta ghi nhận bệnh xảy ra ở trên vịt nữa. Năm 1971 ở Pháp đã ghi nhận “hội chứng lùn và mỏ ngắn” trên vịt con Bắc Kinh do nhiễm parvovirus. Năm 2015 tình trạng tương tự cũng đã được báo cáo trên những đàn vịt con Anh Đào nuôi ở Trung Quốc.
Gà và những động vật có vú không bị bệnh này.
Bệnh Derzsy’s phổ biến khắp châu Á, châu Âu, Nga, Anh. Ở Việt Nam cũng đã phát hiện bệnh này ở một số trang trại nuôi vịt.
Lứa tuổi có thể mắc bệnh rụt mỏ vịt
Mức độ của bệnh rụt mỏ vịt phụ thuộc hoàn toàn vào độ tuổi. Vịt con và ngỗng con dưới một tuần tuổi rất nhạy cảm với bệnh này, thường ở thể cấp tính và tỷ lệ tử vong có thể đạt 100%. Trong khi ở độ tuổi 4-5 tuần tuổi thì thiệt hại nhẹ hơn với thể bệnh bán cấp tính hoặc mãn tính.

Những điều cần biết về bệnh rụt mỏ vịt
Do Parvovirus lây nhiễm nhanh chóng ở các tế bào đang phân chia, đó là lý do tại sao bệnh chỉ xảy ra ở vịt con và ngỗng con. Tuy nhiên, ở những vịt bị suy giảm miễn dịch hoặc phụ nhiễm thêm những vi rút và vi khuẩn khác có xu hướng làm bệnh nặng thêm do tác dụng hiệp đồng của chúng và kéo dài thời gian nhạy cảm của bệnh có khi lên đến 9 tuần tuổi.
Trong giai đoạn cấp tính của bệnh rụt mỏ vịt, các động vật bị nhiễm trùng thải ra một lượng lớn virus vào môi trường, làm cho sự sự lây nhiễm xảy ra nhanh chóng trong đàn. Sau giai đoạn nhạy cảm này, vịt và ngỗng vẫn có thể bị nhiễm bệnh mà không có triệu chứng lâm sàng nhưng phát triển nhiễm trùng tiềm tàng và truyền virus qua phân và trứng.
>>> Xem thêm: LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHÒNG TRÁNH BỆNH DỊCH TẢ VỊT?
Bệnh rụt mỏ vịt truyền lây như thế nào?
Bệnh rụt mỏ vịt có thể truyền lây theo hai con đường đó là truyền lây ngang và truyền lây dọc
- Lây truyền ngang: Trong phân của vịt, ngỗng nhiễm bệnh có chứa lượng lớn virus. Phân thải ra ra môi trường dẫn đến sự lây lan nhanh chóng. Có thể tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp thông qua con đường “phân-miệng”. Bệnh lây nhiễm từ thức ăn, nước uống đến vịt, ngỗng khỏe mạnh.
- Lây truyền dọc: Vịt và ngỗng sinh sản bị nhiễm bệnh cận lâm sàng đóng vai trò là vật mang mầm bệnh. Từ đó truyền virus qua trứng và gây bệnh cho những con non. Bên cạnh đó, nhiễm trùng ngoài vỏ trứng cũng là tác nhân đưa bệnh nhiễm vào những con không có bệnh trong trại ấp trứng.
Triệu chứng của vật nuôi khi mắc bệnh
Các dấu hiệu lâm sàng của bệnh rụt mỏ vịt biểu hiện khác nhau tùy theo độ tuổi của ngỗng và vịt khi bị bệnh.
Thể quá cấp tính
Thường xảy ra ở ngan, ngỗng non 1-3 tuần tuổi, chết đột ngột, thường không có triệu chứng rõ ràng.
Thể cấp tính
Thường xảy ra ở ngỗng con và vịt con dưới 1 tuần tuổi. Quá trình bệnh có thể diễn tiến rất nhanh với các biểu hiện sau: giảm ăn, uống nhiều nước, viêm ruột, tiêu chảy trắng, chảy nhiều nước mắt và nước mũi, bị liệt, suy nhược và tử vong cao xảy ra trong vòng 2-5 ngày sau khi nhiễm bệnh. Tỷ lệ chết có thể đạt tới 100% ở những con bị nhiễm bệnh trong các lò ấp trứng. Ở ngỗng con và vịt con 2-3 tuần tuổi, mặc dù mắc bệnh cao nhưng tỷ lệ chết thường dưới 10%.

Triệu chứng của bệnh rụt mỏ vịt
Tuy nhiên, các yếu tố phức tạp như quản lý kém và nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn, nấm hoặc virus có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ tử vong cuối cùng.
Thể mãn tính
Vịt, ngỗng sống sót qua giai đoạn cấp tính có thể bị bệnh kéo dài hơn. Có dấu hiệu chậm phát triển, giảm ăn, uống nhiều nước. Chân bị liệt và yếu ớt, miễn cưỡng khi di chuyển. Dịch từ mũi và nước mắt chảy ra nhiều. Mí mắt hay đỏ và sưng. Tiêu chảy phân trắng. Xuất hiện màng giả xơ cứng bao bọc quanh lưỡi và xoang miệng. Lông xung quanh lưng và cổ rụng nhiều, lộ ra vùng da đỏ. Dịch lỏng tích tụ nhiều trong xoang bụng làm cho ngỗng con và vịt con đứng trong tư thế “chim cánh cụt”.
>>> Xem thêm: BỆNH ĐẦU ĐEN Ở NGAN, VỊT VÀ CÁCH PHÒNG TRỊ
Bệnh tích khi mổ khám
Trường hợp cấp tính: Biểu hiện lâm sàng ngắn, thường có các bệnh tích sau: Cơ tim nhợt nhạt và đỉnh tim tròn. Gan, lá lách, thận và tuyến tụy bị sưng và tắc nghẽn
Bán cấp tính và mãn tính: Biểu hiện lâm sàng kéo dài hơn, các bệnh tích thường được ghi nhận là: Cơ tim mềm nhão, Viêm màng ngoài gan và viêm màng ngoài tim, sưng và tắc nghẽn gan, viêm lách và tuyến tụy, phù phổi. Ứ huyết thanh trong xoang bụng, viêm ruột. Có thể có xuất huyết ở cơ đùi và cơ ngực. Các tổn thương hoại tử và loét có thể được quan sát thấy trong miệng, họng và thực quản. Viêm màng ngoài của gan. Viêm ruột xuất huyết ở thể cấp tính
Điều trị
Bệnh rụt mỏ vịt, ngỗng chưa có thuốc đặc trị. Do đó, cần cấp kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm khuẩn thứ phát. Tăng sức đề kháng cho vật nuôi bằng việc cấp vitamin và men vi sinh. Qua đó có thể làm giảm thiệt hại do bệnh rụt mỏ gây ra.
Phương pháp phòng bệnh rụt mỏ vịt
Bệnh Derzsy’s không có thuốc đặc trị nên việc phòng bệnh là rất quan trọng, người chăn nuôi thực hiện đầy đủ các biện pháp sau sẽ cho kết quả tốt:
- Bệnh Derzsy’s dễ xảy ra trên vịt con và ở những đàn mà bố mẹ có tiền sử đã bị bệnh, vì vậy nên chọn mua vịt con ở những cơ sở chăn nuôi có uy tín.
- Lúc vịt 1-3 ngày tuổi tiêm kháng thể Viêm gan + Rụt mỏ vịt ( CNC- Anti DHV ) liều lượng 0,5 ml/con . Những ngày sau đó pha thuốc Ampi – Coli với liều 1g/lít nước, cho uống liên tục 5 ngày để phòng ngừa bệnh đường tiêu hóa.
- Ngày thứ 7-8 tiêm vắc xin CNC Derzsy Live liều lượng 0,5ml/ con
- Sát trùng chuồng nuôi, sát trùng trại ấp, máy ấp trứng thật kỹ lưỡng
- Các đàn vịt đã bị bệnh Derzsy’s không nên được sử dụng để nhân giống. Chỉ dùng trứng từ những đàn bố mẹ không bị nhiễm parvovirus mới được dùng để ấp.
- Không được nuôi vịt với các lứa tuổi khác nhau trong cùng một ô chuồng. Cách ly vịt bệnh ngay khi xảy ra dịch bệnh và hai ngày sát trùng chuồng một lần với một trong các loại thuốc sát trùng.
- Mỗi khi thời tiết thay đổi, nên cấp thuốc cho vịt để tăng sức đề kháng giúp đàn vịt luôn khỏe mạnh.
- Sau khi xuất bán vịt, chuồng trại phải được vệ sinh và sát trùng kỹ lưỡng rồi để trống tối thiểu 2 tuần. Sau đó, sát trùng chuồng lặp lại một ngày trước khi nhập đàn vịt mới vào để nuôi.
>>> Xem thêm: CÁCH VỆ SINH CHUỒNG TRẠI
Liên hệ ngay với VII FARM để được tư vấn miễn phí
VII FARM là thương hiệu toàn cầu về dinh dưỡng cho vật nuôi hiện đã có mặt tại Việt Nam. Cùng với những chuyên gia hàng đầu trong ngành nông nghiệp, chúng tôi luôn đem đến giải pháp hiệu quả nhất, tối ưu chi phí giúp người chăn nuôi đem lại hiệu quả nhất.
Quý khách có nhu cầu tư vấn về bệnh trên gà hoặc cần thêm thông tin về sản phẩm, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0987.481.110.
Website: viifarm.com.vn
Fanpage: VII FARM VIỆT NAM










































